"Phi chính trị hóa Quân đội" là âm mưu và thủ đoạn chính trị trong chiến lược "diễn biến hòa bình" của chủ nghĩa đế quốc và các thế lực chống chủ nghĩa xã hội, nhằm tách Quân đội khỏi sự lãnh đạo của Ðảng Cộng sản, đối lập Quân đội với Ðảng và nhân dân, tiến tới vô hiệu hóa Quân đội và cao hơn nữa là sử dụng Quân đội vào mục đích lật đổ chế độ xã hội chủ nghĩa.
Ðể nâng cao hiệu quả phòng, chống khuynh hướng "phi chính trị hóa" trong Quân đội nhân dân Việt Nam, cần tập trung vào các giải pháp chủ yếu sau:
1. Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với Quân đội, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của các tổ chức đảng trong Quân đội
Giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với Quân đội là một nguyên tắc tiên quyết, là vấn đề then chốt nhất, để bảo đảm thực hiện thắng lợi nguyên tắc trên phải xây dựng Ðảng bộ Quân đội trong sạch, vững mạnh, thống nhất cao và có sức mạnh chiến đấu tổng hợp. Muốn vậy, phải thường xuyên chăm lo xây dựng các tổ chức đảng trong Quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức; chống sự suy thoái về phẩm chất, đạo đức, lối sống, những biểu hiện lệch lạc về chính trị; ngăn ngừa và làm thất bại mọi âm mưu, hành động hạ thấp vai trò lãnh đạo của Ðảng đối với Quân đội. Hơn lúc nào hết, Ðảng bộ Quân đội, các tổ chức đảng trong Quân đội phải tiếp tục đổi mới sự lãnh đạo cho ngang tầm nhiệm vụ trước những biến đổi trong nước, khu vực và thế giới. Phải nâng cao trình độ, năng lực và hiệu quả lãnh đạo toàn diện, nhất là trình độ trí tuệ, trình độ lý luận..., nâng cao sức chiến đấu, phẩm chất, năng lực, vai trò tiên phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên.
Trong điều kiện hiện nay, để giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo của Ðảng đối với Quân đội, trước hết phải thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết 51 của Bộ Chính trị (khóa X) về tiếp tục hoàn thiện cơ chế lãnh đạo của Ðảng thực hiện chế độ một người chỉ huy, gắn với thực hiện chế độ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Ðồng thời, quán triệt sâu sắc và thực hiện nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương khóa XI "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Ðảng hiện nay"; phải không ngừng chăm lo xây dựng các tổ chức đảng các cấp trong Quân đội vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức; kiên quyết đấu tranh chống mọi biểu hiện tiêu cực, suy thoái về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện tốt việc Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, nhất là làm theo Bác. Qua đó, xây dựng tổ chức đảng các cấp trong Quân đội thật sự trong sạch, vững mạnh, có năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu cao, lãnh đạo đơn vị hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao trong mọi tình huống.
Mặt khác, cần phát triển và vận hành thống nhất, đồng bộ, có hiệu quả các yếu tố hợp thành cơ chế lãnh đạo của Ðảng đối với Quân đội. Ðảng thực hiện sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với Quân đội thông qua hệ thống tổ chức đảng, hệ thống chỉ huy, hệ thống cơ quan chính trị, cán bộ chính trị các cấp và các tổ chức quần chúng ở cơ sở. Do đó, cần tăng cường bồi dưỡng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của tổ chức đảng, chú trọng cấp ủy đảng ở cơ sở và cơ quan tham mưu chiến dịch, chiến lược; tập trung nâng cao năng lực quán triệt, cụ thể hóa và tổ chức thực hiện nghị quyết, chất lượng sinh hoạt của cấp ủy, chi bộ.
Trong cơ chế lãnh đạo của Ðảng đối với Quân đội, hệ thống cơ quan chính trị và đội ngũ cán bộ chính trị là lực lượng nòng cốt tiến hành công tác đảng, công tác chính trị. Do đó, cần nâng cao chất lượng tổ chức và hoạt động của hệ thống cơ quan chính trị, cán bộ chính trị, nhất là đội ngũ chính ủy, chính trị viên trong Quân đội thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực trí tuệ, tính tiền phong gương mẫu, năng lực tư duy lý luận và trình độ tổ chức hoạt động thực tiễn, nắm vững và thực hiện tốt các nguyên tắc, nội dung, chế độ công tác và quy trình, phương pháp tiến hành công tác đảng, công tác chính trị...
2. Tăng cường nghiên cứu cơ sở lý luận, thực tiễn, vạch trần và chống lại âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch hòng làm Quân đội ta "tự diễn biến" theo khuynh hướng "phi chính trị hóa"
Nhà nước và Quân đội đều là sản phẩm của cuộc đấu tranh giai cấp, nên không hề có nhà nước và quân đội "phi chính trị", đứng ngoài chính trị, "trung lập về chính trị". Mọi toan tính muốn xóa nhòa mặt chính trị của Quân đội đều bắt nguồn từ đường lối chính trị của giai cấp phản động, hòng che giấu vấn đề cốt lõi nhất của Quân đội trong những điều kiện mới và hoàn cảnh mới.
Quân đội xuất hiện và tồn tại gắn liền với chính trị, bị chi phối bởi chính trị, là công cụ thực hiện mục tiêu chính trị ấy. Mọi mặt hoạt động của Quân đội đều bị quy định bởi chính trị và phụ thuộc vào chính trị. Chính trị quy định bản chất, chức năng, nhiệm vụ, các mối quan hệ cơ bản của Quân đội như quan hệ với giai cấp, với chế độ xã hội, với nhân dân, dân tộc. Quân đội bao giờ cũng gắn chặt với giai cấp, nhà nước đã sinh ra nó, mang bản chất giai cấp sâu sắc. Không và không thể có quân đội "phi giai cấp" hoặc "siêu giai cấp", quân đội "phi chính trị" hoặc "đứng ngoài chính trị".
Quân đội nhân dân Việt Nam ra đời từ các phong trào đấu tranh của quần chúng, được Ðảng Cộng sản Việt Nam tổ chức, lãnh đạo. Vì vậy, Quân đội không có mục tiêu chiến đấu nào khác là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội để đem lại cuộc sống hạnh phúc, ấm no cho nhân dân. Ðó cũng là mục tiêu chính trị của Ðảng Cộng sản Việt Nam. Quân đội ta không chỉ mang bản chất giai cấp công nhân mà còn mang đầy đủ tính nhân dân sâu sắc và dân tộc chân chính. Là Quân đội cách mạng kiểu mới, Quân đội ta không là một công cụ bạo lực "phi chính trị", đứng ngoài cuộc đấu tranh vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Lịch sử gần 68 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của Quân đội ta đã chứng minh rất rõ điều đó và nay không có lý do gì phải thay đổi. Ðối lập với luận điệu "quân đội cần phi chính trị", chúng ta càng phải đẩy mạnh xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, làm cơ sở nền tảng để xây dựng vững mạnh toàn diện. Ðó là sự bảo đảm vững chắc để Quân đội ta không đi chệch mục tiêu chiến đấu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vì hạnh phúc của nhân dân.
Trong cuộc đấu tranh vạch trần sự dối trá, lừa bịp và ngụy biện trong khẩu hiệu "Quân đội cần đứng ngoài chính trị" của các thế lực thù địch, phải huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, phải gắn chặt với việc nâng cao tinh thần cảnh giác cách mạng cho mọi tầng lớp nhân dân; nâng cao trách nhiệm trong việc tham gia tuyển chọn và cử công dân đủ tiêu chuẩn chính trị nhập ngũ, thực hiện nghĩa vụ quân sự. Cấp ủy và chính quyền các địa phương cần quán triệt sâu sắc hơn cơ chế lãnh đạo của Ðảng, chức năng quản lý và tổ chức thực hiện nhiệm vụ quân sự, quốc phòng của mình, cùng chức năng của Quân đội để khi cần thiết huy động lực lượng Quân đội tham gia giải quyết các vấn đề nảy sinh trên địa bàn, phải tuân thủ quy định của Nhà nước và của Bộ Quốc phòng, tránh huy động, sử dụng tùy tiện, sai nguyên tắc, nhất là vào những công việc không đúng chức năng, dễ làm giảm uy tín và vị thế của Quân đội.
3. Tăng cường xây dựng Quân đội nhân dân Việt Nam vững mạnh về chính trị
Xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị, về thực chất là xây dựng bản chất giai cấp công nhân, bản chất của quân đội cho phù hợp sự phát triển của tình hình, nhiệm vụ; lấy chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng và kim chỉ nam cho hành động.
Vấn đề cốt lõi trong xây dựng quân đội về chính trị là củng cố và tăng cường bản chất giai cấp công nhân, tính nhân dân, tính dân tộc. Bản chất cách mạng của Quân đội ta không tự phát hình thành, phát triển, mà phải trải qua quá trình chủ động tích cực giáo dục, rèn luyện về chính trị, tư tưởng và xây dựng về tổ chức. Ðó cũng là quá trình giải quyết đúng đắn các quan hệ xã hội mà trong đó Quân đội khẳng định vai trò, chức năng và giá trị xã hội của mình. Trong đó, các mối quan hệ với Ðảng, với nhân dân, quan hệ nội bộ, quan hệ quốc tế... là những mối quan hệ cơ bản nhất, quyết định sự tồn tại, trưởng thành của Quân đội ta. Ðó cũng là quá trình xây dựng nền tảng chính trị của Quân đội, bao gồm nền tảng giai cấp - xã hội, khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết quốc tế, góp phần đắc lực vào sự vững mạnh của hệ thống chính trị xã hội và sự ổn định chính trị xã hội.
Xây dựng Quân đội về chính trị trong giai đoạn cách mạng hiện nay phải đạt tới năng lực và hiệu lực chính trị thực tiễn cao trong đời sống chính trị của đất nước và được thể hiện ở việc thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ chính trị, quân sự của Quân đội. Trong đó, kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, chấp hành nghiêm nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, góp phần giữ vững môi trường hòa bình, ổn định và phát triển đất nước phải được nhận thức và thực hiện nhất quán trong toàn quân; xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân ngày càng vững chắc, tiềm lực quốc phòng - an ninh của đất nước ngày càng được tăng cường; chất lượng tổng hợp, trình độ chính quy, sức mạnh và khả năng chiến đấu của Quân đội phải tiếp tục được nâng cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Xây dựng Quân đội về chính trị đòi hỏi sự nỗ lực, sự kiên định và bền bỉ rất cao của toàn Ðảng, toàn quân, của cả hệ thống chính trị và bản thân Quân đội. Vì thế, các cấp, các ngành cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, không mất cảnh giác với những thủ đoạn nham hiểm của các thế lực thù địch trong âm mưu hạ thấp vai trò và vị thế của Quân đội; phối hợp chặt chẽ với các đơn vị Quân đội đóng quân trên địa bàn để chăm lo xây dựng Quân đội, củng cố và tăng cường sức mạnh đoàn kết quân dân, góp phần giữ gìn và phát huy hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ trong xã hội.
Chống âm mưu "phi chính trị hóa" Quân đội và tăng cường xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị là hai mặt của quá trình xây dựng Quân đội theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại. Từ đó đòi hỏi phải thực hiện đồng bộ các giải pháp chính trị, tư tưởng và tổ chức, mà then chốt là xây dựng Ðảng bộ Quân đội trong sạch, vững mạnh, làm cơ sở cho Quân đội hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ.
4. Thường xuyên đổi mới, nhạy bén, sáng tạo trong vận dụng các nội dung, phương pháp, hình thức giáo dục chính trị - tư tưởng cho cán bộ, chiến sĩ.
Hiệu quả và chất lượng giáo dục chính trị - tư tưởng hiện nay, trước hết được đánh giá ở vai trò của giáo dục trong củng cố lòng tin vào chủ nghĩa Mác - Lê-nin, tư tưởng Hồ Chí Minh; tin tưởng tuyệt đối vào chủ trương, đường lối, chính sách của Ðảng và Nhà nước trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước; khẳng định vai trò quyết định sự trưởng thành và chiến đấu của Quân đội là sự lãnh đạo của Ðảng. Mặt khác, do tính đa dạng của đối tượng giáo dục và sự phá hoại về tư tưởng rất tinh vi của các thế lực thù địch nên phải sử dụng đồng bộ các nội dung, phương pháp để tác động hiệu quả vào đối tượng được giáo dục.
Trong tình hình hiện nay, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng, Tổng cục Chính trị, cấp ủy đảng các cấp thường xuyên đổi mới và không ngừng nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác giáo dục chính trị - tư tưởng, giáo dục tình hình, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ Quân đội. Các đơn vị trong toàn quân tiếp tục triển khai chương trình hành động của Ðảng ủy Quân sự Trung ương thực hiện Nghị quyết Trung ương 5 (khóa X) về công tác tư tưởng, lý luận và báo chí. Theo đó, công tác thông tin, tuyên truyền, báo chí, xuất bản... phải luôn bám sát nhiệm vụ của cách mạng, của Quân đội, bảo đảm đúng định hướng chính trị, đúng quan điểm, đường lối của Ðảng. Các hoạt động văn hóa, văn nghệ cần được tổ chức thường xuyên, sát thực tiễn hoạt động của bộ đội.
Muốn làm được điều đó cần tăng cường và đề cao vai trò tham mưu, hướng dẫn của cơ quan chính trị, sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong xây dựng kế hoạch và tổ chức tiến hành công tác giáo dục. Trong thực hành giáo dục chính trị - tư tưởng cần khắc phục các hiện tượng bất cập như nội dung còn chung chung, dàn trải, chưa bám sát tình hình nhiệm vụ, đối tượng giáo dục; hình thức, phương pháp chưa phong phú, sinh động, thiếu nhạy bén, kịp thời. Cần coi trọng xây dựng môi trường văn hóa trong sạch, lành mạnh ở các đơn vị Quân đội nhằm ngăn chặn sự xâm nhập của các tư tưởng văn hóa xấu, độc thẩm thấu vào Quân đội. Các cơ quan, đơn vị trong toàn quân cần phối hợp chặt chẽ chính quyền địa phương và nhân dân không để cho các thế lực thù địch có cơ hội lợi dụng truyền bá các ấn phẩm văn hóa xấu, độc vào Quân đội; tiếp tục xây dựng môi trường xanh, sạch, đẹp, tổ chức tốt hoạt động văn hóa, vui chơi, giải trí lành mạnh trong ngày nghỉ, giờ nghỉ để thu hút cán bộ, chiến sĩ, tạo những chuyển biến tích cực trong đời sống văn hóa - tinh thần, khắc phục các biểu hiện tiêu cực trong đạo đức, lối sống của một bộ phận cán bộ, chiến sĩ, góp phần phát huy những phẩm chất tốt đẹp của Bộ đội Cụ Hồ trong tình hình mới. Làm tốt những nội dung trên cũng có nghĩa là chủ động tiến công trên mặt trận tư tưởng, lý luận, làm thất bại chiến lược diễn biến hòa bình và "phi chính trị hóa" quân đội của các thế lực thù địch; tiếp tục chỉ đạo, tổ chức quán triệt, thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 (khóa XI) "Một số vấn đề cấp bách về xây dựng Ðảng hiện nay" ở tất cả các cấp chặt chẽ, theo đúng kế hoạch, đạt chất lượng, hiệu quả và mục đích, yêu cầu đề ra.
Trung tướng, TS VÕ TIẾN TRUNG
Ủy viên T.Ư Ðảng, Ủy viên Quân ủy T.Ư, Giám đốc Học viện Quốc phòng
